Plastic

Plastic heeft geweldige eigenschappen. Het is breed inzetbaar, voor allerlei doeleinden. Het is licht en sterk, waterbestendig en buigzaam. En precies al die geweldige eigenschappen zorgen ervoor dat plastic een ramp is voor het milieu. Zover is niet doorgedacht toen het werd uitgevonden. De gevolgen van het gebruik van plastic op immens grote schaal zijn desastreus.

Overal!

Het gaat zo ontzettend makkelijk. Je loopt op de markt, koopt een stuk stof, een brood of wat fruit en vaak zonder het te vragen wordt er al een plastic tasje om je waar gedaan. Je koopt onderweg iets te drinken, in… een plastic flesje. Je nieuwe DVD komt met een plastic seal in een plastic doosje. Het lijkt niet meer weg te denken. Je drinkt eruit. Eet eruit. Shopt ermee. Komt het overal tegen. Plastic wordt voor de meest uiteenlopende zaken gebruikt. En juist daardoor is een probleem ontstaan.

Vervuiling

Plastic (en polystyreen: een kunststof waar wegwerpbekers e.d. van wordt vervaardigd) is de bron van vervuiling op hele grote schaal. Al dan niet moedwillig komt plastic in de natuur terecht. Eerlijk is eerlijk. Als je nu de straat op gaat, hoef je niet lang te zoeken voor je afval ziet liggen. Dat afval zal voornamelijk plastic zijn. Tasjes, zakjes, flesjes, doppen, lintjes, bakjes, bekertjes, noem maar op. Natuurlijk staat voorop dat de mens wat netter zou mogen zijn en dit afval niet zo maar op straat zou moeten dumpen. Echter, het ligt er. En nu?

Wat gebeurt er met het plastic afval en waar komt het vandaan?

Plastic komt voor een groot deel in de oceanen en zeeën terecht. Plastic vergaat niet. Dat wil zeggen, op den duur valt plastic uiteen in kleinere stukken. En dat maakt het erg moeilijk om het op te ruimen. Plastic vanaf het land komt bijvoorbeeld door weersomstandigheden via rivieren en kanalen in zee terecht, maar ook door slecht beheerde afvalbergen vult de zee met plastic. Wereldwijd gebruiken vissers de zeeën als grote afvalbak. Zeevogels eten plastic en ontlasten dit ook weer, op die manier komen ook kleine delen in het water terecht. Middels strandonderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu is vastgesteld dat van het strandafval in Nederland 44% afkomstig is van bronnen op zee, dus scheepvaart en visserij. 30% komt van het land, met name strandtoerisme. Van 26% is de herkomst onbekend. 75% van het afval is kunststof.

Plastic Soup

Kunststof afval in zee noemen we Plastic Soup. De drijvende massa’s plastic vallen door verwering, de zon en de deining van de zee uiteen in kleinere stukken en daarna in nog kleinere stukjes. Het drijft op de oppervlakte, maar zakt ook naar beneden, tot aan de bodem van de zee. In de zee trekken die kleine deeltjes gifstoffen aan. En die plastic deeltjes worden door zeedieren voor voedsel aangezien. Of het schadelijk is en in hoeverre de stoffen achterblijven in dieren is niet duidelijk. Echter, de mens staat bovenaan de voedselketen en de zee is voor de helft van de wereldbevolking de voornaamste voedselbron. Vissen die werden gevangen in het Engelse Kanaal werden onderzocht op plastic. 36% van de onderzochte consumptievissen had plastic in de maag. In Noorwegen werden kreeften onderzocht en daar bleek dat 83% van de dierenplastic vezels in zich hadden. Bijna 100% van de Noordse stormvogels heeft plastic in de maag. Volgens cijfers van daterend uit 1997 sterven er jaarlijks minstens 1 miljoen zeevogels en 100.000 zeezoogdieren door plastic vervuiling.

Wat kun jij doen?

Op grote schaal wordt nagedacht over hoe we de zeeën schoon kunnen krijgen. In Nederland wordt door de overheid gewerkt aan het plan Mariene Strategie Deel 1. Dit plan moet ervoor zorgen dat aangesloten lidstaten de nodige maatregelen nemen om in hun mariene wateren een goede milieutoestand te bereiken en/of te behouden.

De jonge Nederlandse student Boyan Slat heeft het kostbare project The Ocean Cleanup bedacht. Zijn idee is om de stroming van de zeeën te gebruiken en met drijvende armen van 100 kilometer lang het plastic naar één punt te brengen, het in te zamelen en vervolgens te recyclen. Het idee is wereldwijd goed ontvangen. Hij heeft diverse investeerders bereid gevonden om te helpen met het realiseren van zijn plan.

Maar op kleinere schaal kun je ook iets doen! Wat?
  • – Koop je producten los en niet voorverpakt.
  • – Voorkom gebruik van plastic zoveel mogelijk.
  • – Neem je eigen bekers, thermosflessen, etc. mee.
  • – Gebruik zo min mogelijk wegwerpplastic.
  • – Lees de website plasticsoupfoundation.org.
  • – Informeer mensen over Plastic Soup en de verschrikkelijke gevolgen voor mens en dier.
  • – Check of je verzorgingsproducten plastic bevatten (Polyethylene (PE), Polypropylene (PP) en Polyethylene terephtalate (PET), Polymethyl methacrylate (PMMA), nylon12.)
  • – Organiseer strandopruimdagen.
  • – Gooi afval dat je vindt op straat in de prullenbak.
  • – En, misschien wel de belangrijkste: gooi niets op straat of in het water!

Bronnen: Plasticsoupfoundation.org, rijksoverheid.nl