Kreeften en krabben

Je ziet ze wel vaker, tanks met kreeften of krabben bij restaurants of in supermarkten. De dieren kijken je voor je gevoel mistroostig en vragend aan. Alsof ze willen zeggen: “Wat wordt mijn lot?” Daar vertellen we jou graag iets over.

Een lange lijdensweg

Kreeften en krabben ondergaan een lange lijdensweg vanaf het moment dat ze worden gevangen. De dieren worden levend gesorteerd, getransporteerd en verkocht. Dit proces zorgt voor veel stress en problemen. Alles gebeurt namelijk buiten het water wat een ware kwelling voor de dieren moet zijn. Ook beschadigen de dieren vaak zoals het afbreken van poten en antennes. Vervolgens worden kreeften en krabben regelmatig maandenlang in grote hoeveelheden ergens opgeslagen met hun scharen dicht getapet alvorens te worden vervoerd naar winkels en restaurants.

Eenmaal daar worden kreeften bijvoorbeeld vaak gehouden in kale bakken, op een gladde bodem zonder enige schuilplaats in het volle licht. De dieren raken hiervan erg gestrest, omdat ze van nature schuw zijn, licht juist vermijden en zich schuilhouden op de bodem in diep, donker water. Tot overmaat van ramp zijn de bakken vaak ook nog eens zo vol dat de dieren half opgestapeld over elkaar heen liggen te stumperen. Om te voorkomen dat het water vervuilt, is het niet ongebruikelijk dagenlang geen eten te geven. Zo liggen de dieren op hun vreselijke dood te wachten.

Wrede dodingsmethoden

Kreeften en krabben komen doorgaans zeer wreed aan hun eind. Ze worden meestal levend gekookt. Ook worden bij levende dieren vaak de ledematen afgescheurd. Een veelvuldig gehoord argument: “Ach, daar voelen ze toch niets van.”

Nadat ze bij volle bewustzijn in kokend water zijn gegooid, zijn de dieren niet meteen dood. Uit onderzoek blijkt dat tot wel 2 minuten lang zichtbaar lijden waar te nemen valt bijvoorbeeld door hevig spartelen en kronkelen. Ook komt het voor dat de dieren in reactie op het kokende water hun ledematen of andere lichaamsdelen afwerpen. Een poging om schade aan de rest van hun lichaam te voorkomen. Tijdens experimenten naar slachtmethoden waarbij 7 krabben in kokend water werden gegooid, vertoonde één ervan zelfs pas na 6 minuten het laatste levensteken. Dieren die in koel water werden gegooid dat geleidelijk werd verhit, vertoonden tot wel 8 minuten tekenen van lijden.

play-button-80x80Bekijk hier een undercover video opgenomen in een kreeften- en krabbenslachthuis.

“Ach, daar voelen ze toch niets van!”

We weten relatief weinig over angst- en pijnbeleving bij ongewervelde dieren. Je kunt je natuurlijk afvragen waarom dit niet juist een uitstekend argument vormt om wél voorzichtig met de dieren om te springen. Zou het immers niet veel logischer zijn om aan te nemen dat – en de dieren te behandelen alsof – ze wél in staat zijn angst en pijn te voelen, totdat het tegendeel bewezen is? In plaats van andersom?

Los hiervan is uit meerdere onderzoeken al gebleken dat het aannemelijk is dat ook deze dieren wel degelijk kunnen lijden en pijn kunnen voelen. Zo werd in een publicatie van G. Fiorito uit 1986 al vastgesteld dat gewervelde en ongewervelde dieren, bijvoorbeeld met vluchtgedrag, overeenkomstig reageerden op negatieve prikkels. Daarnaast blijken in de ongewervelde dieren opiumachtige stoffen aanwezig. Dat is kenmerkend voor het beschikken over een pijnsysteem (deze stoffen zorgen ervoor dat pijn wordt verzacht of weggenomen). Ook in andere studies, zoals bijvoorbeeld ‘Nociception or pain in a decapod crustacean?’ uit 2007 werden soortgelijke conclusies getrokken. Vooraanstaande hersenwetenschappers borduurden op deze gedachte voort door te verklaren dat bewustzijn, gevoel en pijnbeleving niet voorbehouden zijn aan de mens, maar ook voorkomen bij dieren, zowel gewerveld als ongewerveld. Zeer recentelijk nog schreven onderzoekers in de Journal of Experimental Biology dat door hen vastgestelde gegevens consistent zijn met het idee van pijn. En stelden onderzoekers in 2014 in Science Magazine dat de dieren ook een vorm van angst vertonen vergelijkbaar met die van gewervelde dieren.

Kan het ook beter?

Het is erg slecht gesteld met de dierenwelzijnseisen voor kreeften en krabben. De dieren worden amper of simpelweg niet beschermd, omdat wordt aangenomen dat ze geen pijn kunnen voelen. Kan het ook beter?

Er bestaat een apparaat, de Crustastun, waarmee de dieren in minder dan één seconde met een elektrische schok kunnen worden verdoofd en daarna binnen 5 (kreeften) tot 10 (krabben) seconden pijnloos worden gedood. Dit apparaat wordt al in verschillende landen zoals Engeland, Noorwegen en de USA gebruikt. Helaas nog niet in Nederland. Het inzetten van de Crustastun zou uiteraard een positieve ontwikkeling zijn. Echter, zoals eerder beschreven, ondergaan de dieren ook vóór hun dood al een enorme lijdensweg.

Hoe kun jij de dieren helpen?
  • Zo lang er geen verbod is op het levend importeren van deze dieren, of het levend koken ervan, kan alleen de consument dit leed stoppen door producten ervan simpelweg niet meer te kopen of te eten.
  • Zie je dat in restaurants, bij groothandels, winkels of marktkramen levende kreeften of krabben worden verkocht, dien dan een klacht in.