Olifantenritjes en – shows

Naar aanleiding van een social media actie van World Animal Protection (voorheen: WSPA) in september van 2012 is OAD Reizen onmiddellijk gestopt met het aanbieden van olifantenritjes en bezoeken aan olifantenshows tijdens hun reizen. Eerder al besloot TUI (van onder andere de merken ARKE en Holland International) alleen nog maar reizen aan te bieden met excursies naar olifanten in hun natuurlijke omgeving, waar op respectvolle wijze met de dieren wordt omgegaan en vooral niet op hen gezeten wordt. Waarom?

Smokkel

De olifanten die voor olifantenritjes en -shows worden ingezet, hebben een zwaar leven. Ze zijn vaak op jonge leeftijd uit het wild ontvoerd waarbij hele olifantenfamilies omkomen of getraumatiseerd achterblijven. Bij de vangst van 1 jonge olifant komen meestal 3 tot 5 volwassen olifanten om het leven! Dit komt, omdat de moeder en tantes het jong verdedigen.

Een jonge olifant brengt veel geld op wat de handel erg aantrekkelijk maakt. Jaarlijks worden er alleen al vanuit Myanmar 50 tot 100 jonge olifanten ontvoerd en naar Thailand gesmokkeld. De populatie wilde olifanten is wereldwijd sterk gedaald. Zo zijn er van de Aziatische olifant in het wild nog maar 25.000 tot 33.000 over. Het aantal olifanten in gevangenschap neemt daarentegen toe, dienend als attractie voor de mens.

Gewelddadige trainingsmethoden

Na hun vangst worden de olifantjes bruut afgericht. De dieren worden dagen achter elkaar vastgeketend, uitgehongerd en afgeranseld om hun wil te breken. Ook worden ze met haken en stokken bewerkt op zeer gevoelige plekken, veelal gelijk aan de gewelddadige methodes die worden gebruikt om olifanten in het circus te trainen. Of het nu gaat om kunstjes voor een olifantenshow of een olifantenritje, alle handelingen zijn aangeleerd met dwang en door middel van wrede methodes gebaseerd op angst en pijn.

Gevangenschap en vrijheid

Het leven van een olifant in gevangenschap is op geen enkele wijze te vergelijken met het leven van de dieren in het wild.

In gevangenschap staan olifanten vaak alleen, aan de ketting, zonder fatsoenlijke bewegingsruimte of enig contact met soortgenoten. Hun vrije soortgenoten daarentegen zwerven rond in grote kuddes waarin de dieren uitstekend samenwerken, veel contact hebben met elkaar en gezamenlijk tot wel 10 kilometer per dag afleggen. Wilde olifanten zoeken dagelijks zeker 18 uur naar voedsel en eten wel 180 verschillende soorten planten. In gevangenschap is hun eten eenzijdig, want een verzorger gaat natuurlijk niet de bossen in om al die verschillende soorten planten voor de dieren te zoeken.

Olifanten zijn bijzonder intelligente dieren. Ze voelen empathie en kunnen zich inleven in andere dieren. Ook hebben ze zelfbewustzijn. Dit betekent dat ze zich ook goed bewust zijn van hun eigen lot in gevangenschap.

Pijnlijke verwondingen

Tijdens de ritjes nemen vaak meerdere personen tegelijk plaats op de rug van de olifant. Hoe sterk een olifant ook lijkt, de ruggenwervels van de dieren zijn te gevoelig voor het dragen van zoveel gewicht. Het veroorzaakt pijn en letsel. Een olifant kan weliswaar veel gewicht trekken, maar niet dragen! Bovendien verwonden de mandjes de olifanten, waardoor de ritjes steeds meer pijn gaan doen.

Ook kunstjes waarbij de dieren bijvoorbeeld worden gedwongen op hun achterpoten te staan of op een krukje te zitten, brengen medische risico’s met zich mee. Dr. Marion Garaï, één van ‘s werelds meest gerenommeerde olifantdeskundigen, zei hier in één van haar publicaties het volgende over:

“In tegenstelling tot wat je zou verwachten, hebben olifanten relatief zwakke spieren, juist door hun enorme lichaamsmassa. Wanneer een olifant op twee poten, of een gedeelte van het lichaam moet balanceren wordt de druk op de spieren, pezen en botten extra groot. Deze kunstjes veroorzaken hierdoor een overbelasting van de gewrichten en pezen. Dit vormt een risico voor de gezondheid van de olifant met als mogelijke gevolgen pijn, ontsteking, zwelling en gewrichtsaandoeningen.

De knie van een olifant is erop gebouwd om 40% van het lichaamsgewicht te kunnen dragen. Wanneer een olifant op zijn achterpoten moet staan komt er extra gewicht op de knieën te rusten, wat een enorme belasting is voor de kniestructuur. Deze overbelasting kan zelfs leiden tot wervelletsel en het splijten van de nagels. Deze onnatuurlijke lichaamsposities kunnen er bovendien voor zorgen dat de gewrichten, pezen en ledematen vroegtijdig slijten.

Het lichaam van een olifant is bovendien niet geschikt om op een krukje te zitten. Door deze zittende positie worden de darmen, baarmoeder en blaas vernauwd door de druk van het gewicht wat kan leiden tot ernstige problemen en veroorzaakt bovendien ook pijn voor de olifant.”

Tips

Een olifant in het wild(reservaat) bekijken, is vele malen leuker en respectvoller dan een rit op de rug van het dier te maken of de dieren onnatuurlijke kunstjes te laten uitvoeren. Bedenk in ieder geval dat de olifant het nooit leuk vindt! Als de olifant tussen de ritjes door aan kettingen vastligt, is dit óók mishandeling! En als je ziet dat er gefokt wordt met de dieren gebeurt dit louter en alleen voor de ritjes en ‘entertainment’. Deze dieren zullen nooit worden vrijgelaten in de vrije natuur.

Voor meer informatie kun je terecht op de website van de World Animal Protection. Daar kun je o.a. een overzicht vinden van olifantvriendelijke reisorganisaties en een mooie, informatieve flyer downloaden waarmee je andere mensen kunt informeren over het slechte welzijn van olifanten in gevangenschap en hen kunt overtuigen om daar tijdens hun vakantie niet aan mee te doen.