Welzijnsproblemen

De meeste bijen worden gehouden door imkers in bijenkasten. Er zijn een aantal aspecten die bij het commercieel houden van bijen dierenwelzijn raken.

Markeren van de koning(in)

Om de koningin te kunnen herkennen, markeren de meeste imkers haar met een kleur. Bij dit merken raakt de koningin vaak buiten westen, mogelijk door de stress.

Afknippen van de vleugels

In de natuur zal een koningin met een deel van het bijenvolk de korf verlaten zodra er een nieuwe koningin is geboren. Om dit te voorkomen, worden vaak de vleugels van de koningin afgeknipt. Soms beide vleugels gedeeltelijk, zodat de koningin nog maar nauwelijks kan vliegen. Andere keren wordt één vleugel afgeknipt. De koningin kan dan haar evenwicht niet meer bewaren en totaal niet meer vliegen. Wanneer haar volk uitvliegt, zal de koningin proberen mee te gaan, maar voor de kast op de grond vallen. De bijen zullen haar afwezigheid opmerken en na de nodige onrust uiteindelijk terugkeren naar de koningin, en zo dus de bijenkast. Imkers die geen vleugels knippen, houden de koningin vaak opgesloten in een deel van de bijenkast om te voorkomen dat zij een nieuw bijenvolk start. Ook worden koninginnen wel al na één of twee jaar doodgemaakt en vervangen.

Kunstmatige inseminatie

Net als bij dieren in de vee-industrie worden ook bijen steeds vaker kunstmatig geïnsemineerd. Bij bijen moet de dar dit altijd met de dood bekopen. Het sperma wordt daarvoor namelijk uit zijn achterlijf geknepen. Voor één kunstmatige inseminatie moet dit proces zo’n 10 tot 12 keer gebeuren. En zelfs dan lukken veel kunstmatige inseminaties niet. De koningin wordt in een klein rond plastic buisje gestopt waar ze met haar achterlijf uitsteekt. Met speciaal gereedschap wordt het sperma bij haar ingebracht. Je kunt je wellicht voorstellen dat dit voor de koningin ook een stressvol en heel onnatuurlijk proces is.

Beroken van de bijen

De honing moet uiteindelijk natuurlijk door de imker uit de korf of kast worden verwijderd. Daartoe worden de raten uit de kast gehaald. De honing is voor de bijen echter een belangrijke voedselvoorraad om de winter te overleven. In de natuur kunnen ze hun honing dan ook verdedigen tot de dood aan toe. Om de bijen rustig te houden, wordt daarom bij het verzamelen van honing ook wel rook in de bijenkast gespoten. Dit zorgt ervoor dat de oudere bijen zich terugtrekken en gaan voeden met honing. Gevoede bijen kunnen niet steken. Bovendien lopen en vliegen er daardoor minder bijen rond. Het roken is een manier om de kast rustiger te maken. De rook verstoort alleen de communicatie tussen de bijen, want praten doen ze via geurstofjes. Dit kan voor veel verwarring zorgen, vooral bij jongere bijen.

Verwijderen voedselvoorraad

Zoals we al eerder vertelden, gebruiken bijen de aangemaakte honing als voedselvoorraad om de winter door te komen. Wat nu als de honing wordt weggehaald om aan mensen te worden verkocht? Veel imkers zullen de honing vervangen door suikerwater. Probleem daarbij is dat dit niet dezelfde belangrijke voedingsstoffen bevat als de honing zelf. Als gevolg daarvan kunnen de bijen verzwakken en meer vatbaar worden voor virussen, mijten en schimmelinfecties.

Doden

Niet alle imkers zullen de honing vervangen door suikerwater. Vooral bij grootschalige honingproductie en in koudere regio’s wordt uit financieel oogpunt er ook wel voor gekozen alle bijen te doden, bijvoorbeeld door ze te verbranden. Ook als er ziekten worden ontdekt, of als de imker in het voorjaar met een nieuw bijenvolk van start wil gaan, is het niet ongebruikelijk dat hele bijenvolken worden gedood.

Bestuiving

Ook bij bijen die worden verhuurd voor bestuiving spelen welzijnsaspecten. Zo brengen deze bijen een groot deel van hun leven door opeengepakt in vrachtwagens, terwijl ze over grote afstanden worden vervoerd. De dieren moeten daarbij noodgedwongen overleven op fructosesiroop, omdat ze daar erg actief (en dus productief) van worden. Eenmaal losgelaten op de plaats van bestemming kunnen de bijen worden blootgesteld aan allerlei zaken bijv. pesticiden. Na het seizoen worden de bijenvolken regelmatig gedood.