Vis gevangen uit zee

Wat kan er mis zijn met een vis gevangen uit zee? Die heeft lekker in vrijheid rondgezwommen en een goed leven gehad. Bovendien, plenty of fish in the sea. Toch? Spijtig genoeg ligt de realiteit heel anders.

Leeggeviste oceanen

Volgens cijfers van de Verenigde Naties is wereldwijd zeker 76% van de commercieel gevangen vissoorten intussen overbevist of bijna overbevist. Onze zeeën en oceanen worden compleet leeggetrokken en ecosystemen aangetast. Hoe kan dat?

De afgelopen decennia zijn we met z’n allen steeds meer vis gaan eten. In 1950 werd jaarlijks nog 20 miljoen ton vis gevangen en gedood voor consumptie. Inmiddels is dat al meer dan 90 miljoen ton vissen per jaar. Volgens onderzoek van het Wereld Natuur Fondskomt daar jaarlijks nog circa 38,5 miljoen ton vissen bij die ‘per ongeluk’ worden meegevangen, de zogenaamde bijvangst. Deze vissen zijn economisch niet interessant en worden veelal verminkt of dood teruggegooid in zee. Bijvangst vormt zo’n 40% van de totale visvangst wereldwijd. Dat komt erop neer dat voor elke 3 kilo vis die je eet, ongeveer 2 kilo vis is bijgevangen. Ook de illegale visvangst laat de teller verder tikken. Gegevens daarvan zijn natuurlijk niet officieel vastgelegd, maar men gaat ervan uit dat dit draait om zo’n 11-26 miljoen ton vissen per jaar. Ten slotte kunnen ook andere dieren aan de visserij ten prooi vallen. Zo eindigen naar schatting 650.000 walvissen, dolfijnen en zeehonden jaarlijks dood of ernstig gewond in vistuig.

Als we zo doorgaan, verwachten wetenschappers dat onze oceanen in 2048 compleet zijn leeggevist. De documentaire Sea the Truth toont de schoonheid van het onderwaterleven in onze zeeën en oceanen, maar ook de enorme bedreiging die de visindustrie hiervoor vormt. Via de knop hieronder kun je een trailer van deze indrukwekkende documentaire bekijken.

Keurmerken stellen géén eisen aan dierenwelzijn!

Veel milieuorganisaties zetten zich in om overbevissing te bestrijden en bijvoorbeeld zeereservaten in te stellen. Overbevissing krijgt veel publieke aandacht. Het Wereld Natuur Fonds heeft een VisWijzer ontwikkeld. Ook zijn meerdere keurmerken waaraan duurzame vis te herkennen moet zijn. Bij wild gevangen vis is dit bijvoorbeeld het MSC-keurmerk. het Milieukeur of het keurmerk ‘Waddengoud’. De grote vraag is natuurlijk of je gezien de huidige staat van onze oceanen bij welke vorm van visserij ook überhaupt nog wel kunt spreken van duurzaam. Dit terzijde, stellen al deze keurmerken sowieso geen enkele eisen op het vlak van dierenwelzijn. De barbaarse vangst- en dodingsmethoden die de visserij-industrie zo kenmerken, worden niet aan de kaak gesteld.

Dieronvriendelijke vangstmethoden

De meeste vissen worden op zee gevangen met reusachtige netten. In deze netten worden hele scholen samengedreven. De dieren proberen urenlang te ontsnappen, terwijl ze met de netten worden meegesleurd. Dieren die uitgeput raken, verdwijnen achterin de netten. Daar worden ze samengeperst. Ze raken beschadigd en stikken langzaam vanwege het gebrek aan ruimte om nog te kunnen ademen. Bij diepzeevissen zorgt het omhoog halen van het net voor een extreem drukverschil. Bij kabeljauwachtige vissoorten knapt hierdoor hun zwemblaas waardoor de ingewanden naar buiten komen. Een andere vangstmethode is het langelijnvissen. Hierbij worden kilometers lange kabels in het water uitgelegd. Daaraan zitten duizenden zijlijnen met aas voorzien van haken. Veel grotere vissen raken ook in deze haken vast. Ze worden kilometers lang levend meegesleurd terwijl ze worden aangevallen door roofdieren. Hun doodstrijd kan hierdoor vele uren, soms wel meer dan een dag, duren.

Netten des doods

De materialen die vissers in zee achterlaten veroorzaken, tot slot, ook veel problemen. Achtergelaten netten hechten zich aan scheepswrakken en vormen daar zogenaamde ghost nets, of netten des doods. Daarin raken jaarlijks miljoenen vissen en andere waterdieren verstrikt. Meestal zorgt het getij ervoor dat er nog een minimale voedselvoorziening is. Dieren kunnen daardoor langere tijd mondjesmaat overleven. Maar uiteindelijk sterven ze altijd.

Kortom, ook met uit zee gevangen vis, is veel mis. Op het vlak van duurzaamheid én dierenwelzijn. Vissen lijden. Ver weg op zee. Ver buiten ons zicht. Mede hierdoor is er in de publieke opinie helaas ook weinig aandacht voor.