Nertsen

Volgens de Nederlanse Federatie voor Edelpelsdierenhouders (NFE) moeten er gemiddeld maar liefst 10 tot 40 nertsen sterven voor één jas. Volgens Bont voor Dieren zijn dat gemiddeld zelfs 30 tot 60 nertsen. Hoe dan ook, enorm veel dus. Wereldwijd worden elk jaar ongeveer 50 miljoen nertsen gedood voor hun vacht.

Ook ons land kent een flinke bontindustrie. Nederland telt momenteel nog zo’n 160 bontfokkerijen waar jaarlijks tussen de 5  en 6 miljoen nertsen worden gehouden en gedood voor hun bont. Alleen China en Denemarken toren daarmee nog boven ons uit.

Gedwongen te leven in kleine kooitjes

De dieren in nertsenfokkerijen lijden vooral, omdat ze hun natuurlijk gedrag niet kunnen uitoefenen. Zo worden ze gedwongen te leven in kleine kooitjes van 45 (h) x 85 (l) x 30 (b) cm met een nestbox van 20 x 20 cm (bron: NFE). In deze kooi mag de fokker twee nertsen houden. Een volwassen nerts is van kop tot en met staart gemeten tussen de 50 en 100 cm groot (bron: NFE). Dit laat meteen al zien hoe ontzettend weinig bewegingsruimte de dieren in hun kooitjes hebben. In de natuur hebben nertsen afhankelijk van de hoeveelheid beschikbaar voedsel een territorium van 1 tot wel 5 vierkante kilometer. Ter illustratie: zelfs 1 vierkante kilometer is al meer dan de hele binnenstad van Zwolle. Probeer maar eens uit te rekenen hoeveel van die kooitjes daarop zouden passen. Inderdaad…. vele miljoenen!

Op elkaar gepakt

In fokkerijen leven de dieren bijzonder dicht op elkaar. Nertsenfokkers kiezen steeds vaker voor groepshuisvesting. De fokker mag twee nertsen houden op 2550 cm2 (bron: NFE). Voor elke extra nerts hoeft de fokker het kooitje maar met slechts 850 cm2 vloeroppervlakte te vergroten (bron: NFE). Als je dan een simpel rekensommetje maakt, betekent dit dat de fokker door het aaneenschakelen van kooien maar liefst bijna 11 nertsen op één vierkante meter kan houden. Nertsen zijn echter van nature solitair levende roofdieren. Ze leven dus alleen. Als ze te weinig ruimte hebben om elkaar uit de weg te kunnen gaan, kan dat leiden tot overmatige onderlinge agressie.

Natuurlijk gedrag wordt onmogelijk gemaakt

In de natuur kunnen nertsen jagen, spelen, rennen, vluchten. Ook leven ze dichtbij water en zwemmen ze veel. In hun kleine kooitjes op de bontfokkerijen kunnen de nertsen dit natuurlijk allemaal… niet. Hun diepste instincten worden de dieren ontkent. Het minimale beetje kooiverrijking dat wordt geboden, zoals een stukje pvc-buis, doet daar geen afbreuk aan. De slechte leefomstandigheden zorgen voor stress, verveling en frustratie. Als gevolg daarvan gaan de dieren stereotiep (abnormaal) gedrag vertonen zoals het kapot bijten van hun eigen staart en eindeloos rondjes draaien of andere bewegingen herhalen.

Je sterft jong, voor iemands ijdelheid

Een nerts in het wild wordt zo’n 3 tot 5 jaar oud. In nertsenfokkerijen worden de dieren al na 7 á 8 maanden gedood en gevild voor hun vacht. Nertsen worden in Nederland vergast met een hoge dosis koolzuurgas (CO2) of pure koolstofmonoxide. Veel dierenartsen stellen dat dit zeer pijnlijk is. Het kan tot wel 30 seconden duren, voordat de nerts gestorven is. Nertsen zijn bovendien semi-aquatische dieren. Dit betekent dat ze erg lang hun adem in kunnen houden. Daardoor kan de doodstrijd zelfs minutenlang duren. Meerdere onderzoeken laten bovendien zien dat dieren, waaronder ook nertsen, die worden gedood door verstikking met koolstofdioxide tijdens dit proces lijden aan groeiende nervositeit en verwarring, hevige spierbewegingen en stuiptrekkingen. Omdat het vaststellen van de juiste concentraties bewerkelijk is, en ook haast een rol kan spelen, zijn de dieren bovendien niet altijd dood als ze worden gevild.

In 2015 concludeerde de Food and Veterinary Office (Europees Voedsel en Veterinair Bureau) dat Nederlands toezicht op de nertsenhouderij zwaar te wensen overlaat.

Verbod

Vanwege de ethische en maatschappelijke weerstand tegen de bontproductie is in 2012 besloten dat er in Nederland een verbod komt op het fokken en doden van nertsen voor hun bont. Eenzelfde verbod geldt al voor vossen en chinchilla’s. Voor nertsen zal het verbod ingaan in 2024. Nertsenfokkers spanden een rechtszaak aan waardoor het verbod in eerste aanleg weer buiten werking werd gesteld. Op 10 november 2015 deed het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep echter de uitspraak dat het verbod wél rechtsgeldig is. De rechter concludeerde daarbij dat het algemeen belang zwaarder weegt dan het economisch belang van enkele nertsenfokkers.

Nederlandse nertsenfokkerijen in beeld

Bekijk hieronder enkele (undercover) beelden van Nederlandse nertsenfokkerijen.

play buttonNederlandse nertsenfokkerijen in beeld (VIER VOETERS, 2007)

play buttonNederlandse nertsenfokkerijen in beeld (Bont voor Dieren, 2015)

play buttonNertsenfokkerij in Groeze (Ongehoord, 2014)

play buttonNertsenfokkerij in Milheeze (Ongehoord, 2014)

play buttonNederlandse bontfarms in Litouwen (Ongehoord, 2014)

play buttonNederlandse bontfarm in Polen (Ongehoord, 2014)

play buttonNertsenfokkerij in Rosmalen (Animal Rights, 2015)

play buttonBrute omgang met nertsen (Animal Rights, 2015)